Een jaar na het vwo: hoe zes scholieren hun eerste studiejaar doorkwamen
De overstap van het vwo naar het hoger onderwijs voelt voor velen als een sprong in het diepe. Zes oud-leerlingen blikken terug op hun eerste studiejaar en vertellen over verwachtingen die uitkwamen, maar ook over momenten van twijfel en aanpassing.
De eerste weken: vrijheid en structuur
De overstap van het vwo naar het hoger onderwijs voelt voor velen als een sprong in het diepe.
Voor Lisa uit Utrecht begon alles met een overvloed aan vrije tijd. Geen vaste lesroosters meer, geen docenten die je achter je aan zaten. Ze koos voor een studie psychologie en merkte al snel dat zelfdiscipline cruciaal was. "Ik dacht dat ik alles zou inhalen in de laatste week, maar dat werkte niet," zegt ze. Drie van de zes scholieren beschrijven vergelijkbare ervaringen: de structuur van de middelbare school miste ze aanvankelijk, terwijl anderen juist opbloeiden door de autonomie.
Studiekeuze en bijsturen
Twee studenten pasten hun richting al in het eerste semester aan. Een van hen, Thijs, begon met economie maar schakelde over naar sociologie na enkele maanden. Hij verwijst daarbij naar de invloed van sociale media op studiekeuzes van jongeren, die hem aanvankelijk een te rooskleurig beeld gaf. Anderen bleven trouw aan hun oorspronkelijke keuze, al was dat soms een worsteling met de studiedruk.
Mentale gezondheid en dagstructuur
De meeste respondenten noemden mentale belasting als grootste uitdaging. Universiteiten bieden weliswaar voorzieningen, maar de drempel om hulp te zoeken blijkt hoog. Een van de scholieren vond steun in regelmatige uitjes met studiegenoten. Dergelijke pauzes helpen volgens onderzoek de concentratie op peil te houden, iets wat ook in bredere discussies over mentale gezondheid aan universiteiten naar voren komt.
Financiƫn en praktische zaken
Studiefinanciering, huur en boeken vormden voor allen een leerproces. Twee leerlingen volgden een stappenplan voor studiefinanciering om grip te krijgen op hun uitgaven. Onverwachte kosten, zoals een laptop die kapot ging, zorgden voor extra stress. Toch leerden ze al snel om budgetten te maken en bij te sturen.
Terugblik na twaalf maanden
Een jaar later kijken de zes scholieren met meer vertrouwen terug. Sommigen overwegen een master, anderen denken aan een tussenjaar om te werken of reizen. De gemeenschappelijke les: het eerste studiejaar is vooral een oefening in zelfkennis. De overgang vraagt aanpassing, maar biedt ook ruimte voor persoonlijke groei die op het vwo nog niet mogelijk was.
Het voelde soms alsof ik weer in de brugklas zat, maar dan zonder begeleiding.
Al met al tonen de verhalen dat succes in het eerste jaar niet alleen afhangt van cijfers, maar vooral van het vermogen om flexibel om te gaan met veranderingen.